Home
Actueel
Vieringen
Kroniek
St. Gerlach
Parochie
Kerkgebouw
Heiligdom
Pelgrimage
Schatkamer
Links
Adressen

Parochie St. Gerlach te Houthem


HEILIGDOM


HEILIGDOM SINT GERLACH

Op ongeveer 8 km ten oosten van Maastricht en direct aan de autosnelweg A 79, die vanuit Aken via Maastricht naar Luik voert, ligt Houthem-St. Gerlach met z'n voormalige Norbertinessenklooster. Deze kloostergebouwen zijn recent gerestaureerd, evenals de parochie- en pelgrimskerk, die toegewijd is aan de H. Gerlachus. Dit klooster werd gesticht in 1201 op de plaats waar St. Gerlach in de 12e eeuw als kluizenaar geleefd heeft en in 1164 of 1165 als een heilige gestorven is. Het klooster werd in 1786 geseculariseerd.

Heigdom St. Gerlach / ingang voor de kerk en de kerkelijke ruimten (foto: Fons Heijnens)

De bouw van de huidige kerk gaat terug tot 1720 en werd in 1735 door de abt van het klooster Knechtsteden (bij Keulen in Duitsland) ingewijd. De belangrijkste bezienswaardigheden, naast het graf en de reliekschrijn van St. Gerlach, zijn de fresco's die door Johann Adam Schöpf (1702-1772) rond 1751 aangebracht zijn. Deze J.A. Schöpf stond als hofschilder in dienst van de kunstminnende Keulse keurvorst en aartsbisschop Clemens August.
Deze kerk van Houthem is het enige kerkgebouw in Nederland dat zo met fresco's verfraaid is, en dat in barokstijl gebouwd is. Na de restauratie van de oude kloostergebouwen - waarin momenteel "Château St.Gerlach" is gevestigd - is het oude karakter van het geheel weer duidelijk herkenbaar.
In een onderdeel van de oude kruisgangen - ten zuiden van de kerk - is een klein museum met schatkamer ingericht. Hierin zijn het verloop van de geschiedenis van het Stift alsook de behouden gebleven religieuze kunstschatten te bewonderen. Een nieuw gebouwde kapel biedt de bezoeker de gelegenheid tot rust en stilte.


3-1-2009

DAGKAPEL

Mozaïekwand gemaakt door Irene van Vlijmen (Weert 1939 - Malaga 2007)

Technische gegevens
- 4,5 bij 6,85 meter
- 260 kleuren
- 20 nuances goud (23 karaats bladgoud tussen 2 glasplaatjes)
- met de hand vervaardigd glasmozaïek uit Italië - Venetië, gelegd in kalk/zandmortel.
Deze techniek bestaat reeds 3000 jaar, maar met glasmozaïek pas 1500 jaar. Ook de frescotechniek is al 3000 jaar oud.
Deze is toegepast bij de regenboog, de engelen en aan de kanten met behulp van 6 kleuren fresco-pigment.

De voorstelling
Er liggen 2 gedachten aan ten grondslag:
* Het zoeken van de mens naar God en hoe St. Gerlach ons hierbij behulpzaam kan zijn (van beneden naar boven).
* Het gevonden zijn door God van mensen (van boven naar beneden).

- De Heilige Drieëenheid
Het Alziend Oog (God), de Vader.
Maria, Madonna van het Geuldal, met de Zoon.
De duif (doop van Jezus in de Jordaan), vlammen (Pinksteren) en vurige tongen (in alle talen verkondigen van het  Evangelie door de apostelen). De Heilige Geest.

- Vanonder de mantel van Maria meandert de Geul, het levenswater van St. Gerlach - volgens de legende tot 3 maal toe veranderd in wijn - omlaag en weer omhoog.

- Het wapen van Proost Van Cauwenberg (wapen met drie bergen waarop drie kauwen zitten; zie ook de timpaan van het  château).

- Madonna en St. Gerlach worden omgeven door bloemen, vogels en konikspaarden en vissen in de Geul.

- St. Gerlach, met open handen, met rechts de Holle Eik, zijn woonplaats, en links het kloostercomplex met de kerk waar zijn gebeente rust.

- Rechts beneden een fossiele St. Jacobsschelp (± 70 miljoen jaar oud), dichtbij in de mergel gevonden, symbool van de pelgrims.

- Links het visioen van de H. Hildegard van Bingen, tijdgenote van St. Gerlach, kloosterlinge, onder meer in Eibingen en Rüdesheim.
In de levensbeschrijving van St. Gerlach wordt vermeld dat Hildegard van Bingen een visioen had, waarin zij in de hemel een voor St. Gerlach bestemde rijk versierde stoel zag. Als blijk van verering stuurde zij Gerlachus de hoofdkrans die zij droeg toen zij geprofest werd. Toen de Vita van St. Gerlach geschreven werd, was deze kroon of krans nog in het klooster aanwezig.
Hildegard was een zeer ontwikkelde vrouw, schreef boeken, had kennis van geneeskrachtige kruiden, componeerde liederen en correspondeerde met de groten der aarde, die zij vermaande. Ze had vele visioenen, waarvan één, het scheppingsverhaal, hier is uitgebeeld.

1e cirkel: Het heelal met in de kern de Geest Gods, het witte licht, dat desintegreert (overgaat in kleuren van het prisma).
2e cirkel: De zes scheppingsdagen doordrongen door de Geest van God.
Door de val van Adam en Eva wordt Gods band met ons verbroken, maar gelukkig weer hersteld door het licht van Jezus.
Christus (X P = chi en rho, van het Griekse woord Xristos) en begin en einde voorgesteld de A en O (alfa en omega, begin.en einde van het Griekse alfabet).
3e cirkel: Onze aarde AD 1997.

dedicavit  = opgedragen (aan de mensen van Houthem)
C.O.          = door Camille Oostwegel
fecit           = gemaakt door Irenen van Vlijmen.





Externe link

Op de website van HVNArchitecten zijn mooie foto's van de dagkapel opgenomen.


HEILIGDOM ST. GERLACH

Vriend worden van St. Gerlach. Iets voor u?

Het kerkgebouw c.a. van St. Gerlach  neemt een unieke plaats in onder de kerken in ons land. Een kerk, die gebouwd is in de stijl van de barok, waarvan de wanden en het plafond beschilderd zijn met vele fresco’s, en die bovendien het gebeente van diens patroonheilige binnen haar muren bewaart, is een zeldzaamheid.
Daar komt bij het geheel gerestaureerde monumentale orgel uit 1784 van de hand van de Maastrichtse orgelbouwer Binvignat.

Het gehele complex (gesticht in 1202) heeft een lange geschiedenis, die synchroon loopt met de volatiele staatkundige, culturele en godsdienstige ontwikkelingen in onze regio.

Sinds de restauratie van het gehele complex, in 1997 voltooid, streven we ernaar alle voor de kerkgemeenschap beschikbaar gekomen ruimten ook hun geplande invulling te geven (kapel, Capittelskamer, museum, schatkamer, sacristie) en om het achterstallig onderhoud van het kerkgebouw en omgeving weg te werken. Wanneer deze doelstellingen gerealiseerd zijn, beschikken we over een ideale accommodatie om, in een schitterende omgeving, naast religieuze ook kerkelijke en culturele evenementen op te zetten.

Wilt u ons hierbij steunen? En wilt u over de voortgang van de activiteiten geïnformeerd blijven (bv via een nieuwsbrief)? Stuur ons dan een e-mailtje.

Bij voorbaat hartelijke dank.

Het Kerkbestuur                                                     De Sint Gerlachus Stichting


 

    Over de kerk en de parochie kunt u ook informatie vinden op de site van de Heemkundevereniging Houthem-St. Gerlach: www.houthem.info